LimburgActueel.be



Limburgse 'lettertypes met stemmetjes' bevorderen leesvaardigheid bij kinderen

Door Redactie - 06 december 2016 - 3500 - Wetenschap & Innovatie

Onderzoekers van Hogeschool PXL hebben, in samenwerking met UHasselt, drie lettertypes ontwikkeld die expressie kunnen weergeven. De lettertypes werden met succes getest bij lagereschoolkinderen. "Daarmee zetten we een belangrijke stap in het bevorderen van de leesvaardigheid van beginnende lezers", aldus onderzoeker Ann Bessemans die het project leidde. De studie rond 'visuele prosodie' werd gefinancierd door Microsoft Advanced Reading Technologies.

Limburgse 'lettertypes met stemmetjes' bevorderen leesvaardigheid bij kinderen
Foto: UHasselt



De onderzoeksgroep READSEARCH, onder leiding van Ann Bessemans, bekeek het afgelopen jaar specifiek hoe tekst beter gelezen kan worden door expressie aan het lettertype-ontwerp toe te voegen. Zulke 'lettertypes met stemmetjes' (visuele prosodie in het jargon) zijn belangrijk, want ze kunnen als hulpmiddel fungeren bij expressief lezen.

"In het onderwijs is expressief lezen een ondergewaardeerd onderdeel van de algemene leesvaardigheid", weet Bessemans. "De focus bij leren lezen ligt vooral op nauwkeurigheid en tempo. Wetenschappelijke studies hebben nochtans uitgewezen dat leesvaardigheid niet enkel door deze twee factoren bepaald wordt."

Toonhoogte, intensiteit en duur
Voor het ontwerp van de lettertypes baseerde dr. Bessemans zich op de Matilda, het lettertype dat ze enkele jaren geleden ontwierp. Ze vertrok vanuit drie belangrijke factoren als het om spraak gaat: toonhoogte, intensiteit en duur. "Dat leidde dan tot de lettertypes Pitch (hoge stem), Duration (trage stem) en Intensity (luide stem) die elk een parameter voorstellen. Er zijn telkens twee gradaties: een subtielere en een zichtbaardere (makkelijker op te merken) versie."

Experiment in Sint-Truiden
De onderzoekers zijn de lettertypes vervolgens gaan uittesten bij 120 kinderen van 8 tot 10 jaar (derde en vierde leerjaar) in basisschool Sint-Rita in Sint-Truiden. Alle kinderen moesten 45 zinnen, waarin woorden werden benadrukt door de nieuwe lettertypes, luidop lezen in een micro. Daarnaast moesten ze nog een vragenlijst invullen waarin de onderzoekers peilden naar de moeilijkheidsgraad en leeservaring/waardering.

"We splitsten de 120 kinderen op in twee groepen: 60 kinderen kregen vooraf de juiste sleutels mee om woordjes met de juiste expressie te lezen. We toonden hen een boekje met de drie parameters, praatten over wat hen opviel en wat dat dan betekent voor het uitspreken ervan. De andere groep kreeg die informatie pas achteraf", legt Bessemans uit.

De tests toonden dat de geïnformeerde kinderen het uitstekend deden en de woorden met de juiste expressie konden lezen. De leerlingen die vooraf geen training hadden gekregen rond het linken van expressie aan woorden, lazen de zinnen niet met de nodige expressie/intonatie. "Tijdens ons gesprek achteraf met deze groep bleek dat ze intuïtief wel aanvoelden hoe de benadrukte woorden gelezen worden. Met andere woorden: visuele prosodie blijkt makkelijk aan te leren en mee te nemen in een leesproces", zegt Ann Bessemans.

Uitbreiden naar autisten en slechthorenden
Voor deze studie kreeg Ann Bessemans een beurs (ter waarde van 50.000 dollar) van Microsoft USA Advanced Reading Technologies. Nu zal het bedrijf ook een vervolgstudie financieren. "Daarin focussen we onder meer op de vraag of ook het leesbegrip verhoogt als kinderen expressiever kunnen lezen. Daarna volgt nog onderzoek om visuele prosodie uit te breiden naar en te testen bij kinderen met autisme, doven en slechthorenden", besluit de Limburgse onderzoeker.


Elke week Limburg in je mailbox?

E-mailadres:*
Voornaam:
Naam:
Postcode:
Gemeente:


Volg ons via facebook

LimburgActueel.be on Facebook

Fotogalerij: dit was het chrysantenfestival 2018
Schots Weekend trekt meer dan 10.000 bezoekers!
Oldtimer bussen toeren door Genk en Diepenbeek

© 2017 Actueel.be 85.17.66.150